Steeds meer woningen krijgen een warmtepomp of airco. Een goede ontwikkeling, maar het brengt ook een uitdaging met zich mee: geluidsoverlast. Als installateur moet je goed op de hoogte zijn van de wet- en regelgeving rondom geluid. Zo bescherm je niet alleen de buren, maar ook jezelf tegen aansprakelijkheid en onnodige kosten. Op deze pagina vind je een overzicht van de belangrijkste regels, waarom een geluidsberekening onmisbaar is en wat je als installateur moet doen.
De geluidsnormen voor warmtepompen en airco's
Sinds 1 april 2021 gelden duidelijke geluidsnormen voor buitenunits van warmtepompen en airco's. Deze regels staan in het Besluit bouwen leefomgeving (Bbl) en gelden voor zowel nieuwe installaties als bestaande bouw. De belangrijkste normen zijn:
- Overdag (07:00 - 19:00 uur): maximaal 45 dB(A) op de erfgrens.
- 's Nachts (19:00 - 07:00 uur): maximaal 40 dB(A) op de erfgrens.
Deze normen beschermen buren tegen geluidsoverlast. Voor jou als installateur betekent dit dat je bij elke installatie moet controleren of de buitenunit aan deze normen voldoet. Doe je dit niet, dan loop je risico op klachten van buren, handhaving door de gemeente en zelfs juridische stappen. Belangrijk om te weten: je bent als installateur 20 jaar aansprakelijk voor gebreken die bij oplevering niet zijn ontdekt. Een buitenunit die niet aan de geluidsnormen voldoet, valt hieronder. Lees meer over je aansprakelijkheid als installateur.
Hoe ontstaat geluid en hoe meet je het?
Het geluid van een buitenunit komt vooral van de ventilator en de compressor. Hoe harder het apparaat werkt – bijvoorbeeld bij extreme kou of hitte – hoe meer geluid het maakt. Maar de omgeving speelt ook een rol. Denk aan de afstand tot de erfgrens, muren, schuttingen of andere obstakels. Daarom maken we onderscheid tussen twee soorten geluid:
- Geluidsvermogen: Dit is het geluid dat de buitenunit zelf produceert, gemeten vlak bij het apparaat.
- Geluidsdruk: Dit is het geluid dat buren daadwerkelijk horen op de erfgrens. Dit hangt af van afstand en de omgeving.
De geluidsdruk is altijd lager dan het geluidsvermogen, maar moet wel binnen de wettelijke normen blijven. Een geluidsberekening helpt je om dit nauwkeurig vast te stellen.
De waarde van een geluidsberekening
Een geluidsberekening is niet alleen vaak verplicht bij een vergunningsaanvraag, het is vooral een belangrijk middel om problemen achteraf te voorkomen. Zonder een berekening loop je het risico dat de buitenunit te veel geluid produceert. Dit kan leiden tot klachten van buren en handhaving door de gemeente, waarbij soms zelfs eisen komen om de unit te verplaatsen. Dit brengt hoge kosten met zich mee.
Met een geluidsberekening kun je vooraf bepalen of de buitenunit op de gewenste plek voldoet aan de geluidsnormen. Je houdt rekening met de afstand tot de erfgrens, reflecterende oppervlakken en obstakels. Zo voorkom je verrassingen en adviseer je jouw klant direct over de beste plaatsing. Meer weten over het verschil tussen een geluidsmeting en geluidsberekening?
Praktische tips voor installateurs
Om problemen te voorkomen, volg je deze stappen:
- Maak altijd een geluidsberekening vooraf: Zo weet je zeker dat de buitenunit aan de normen voldoet en adviseer je de klant direct goed. Gebruik hiervoor de wettelijke rekenmethode, zoals de Handleiding Meten en Rekenen Industrielawaai, die ook Geluidslabel.com gebruikt.
- Houd rekening met de omgeving: Plaats de buitenunit niet te dicht bij de erfgrens of bij ramen van buren. Een goede vuistregel is om minimaal 3 meter afstand te houden, maar dit kan per situatie verschillen.
- Gebruik trillingsdempers: Trillingen kunnen het geluid versterken. Demp trillingen om overlast te verminderen.
- Documenteer alles: Sinds 1 januari 2024 ben je verplicht een opleverdossier aan je klant te overhandigen. Neem hierin alle relevante documenten op, zoals de geluidsberekening, tekeningen en eventuele waarschuwingen. Dit dekt je in bij discussies achteraf.
- Informeer je klant: Leg uit waarom een geluidsberekening belangrijk is en wat de gevolgen kunnen zijn als de buitenunit niet aan de normen voldoet. Voorkom zo verrassingen voor je klant.
Wat als er toch klachten komen?
Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan geluidsoverlast een punt van discussie worden met buren. Handel dan snel. De eerste stap is een gesprek met de buren om het probleem te begrijpen. Vaak is een oplossing mogelijk door instellingen aan te passen of extra geluidsisolatie aan te brengen.
Als het probleem niet opgelost kan worden, kan de gemeente een handhavingsverzoek starten. Dan moet je kunnen aantonen dat de buitenunit aan de geluidsnormen voldoet. Een geluidsberekening is hierin je bewijs. Zonder deze berekening riskeert u dat de gemeente eist dat de buitenunit wordt verplaatst of verwijderd, met hoge kosten als gevolg. Lees meer over hoe je omgaat met een burenruzie over geluid.
Conclusie
De regels voor geluid van warmtepompen en airco's zijn er om problemen te voorkomen. Door de geluidsnormen te volgen, een betrouwbare geluidsberekening te maken en je klant goed te informeren, voorkom je gedoe achteraf. Zo focus je op het installeren van duurzame systemen en draag je bij aan een positieve klantervaring.
Veelgestelde vragen
Moet ik altijd een geluidsberekening maken?
Ja, een geluidsberekening is verplicht bij een vergunningsaanvraag. Maar ook zonder vergunningplicht is het slim om een berekening te maken. Zo voorkom je problemen met buren of de gemeente en kun je voldoen aan de waarschuwingsplicht en het opleverdossier. Geluidslabel.com rekent volgens de wettelijke Handleiding Meten en Rekenen Industrielawaai.
Wat gebeurt er als de buitenunit niet aan de normen voldoet?
Als de buitenunit de geluidsnormen overschrijdt, kan de gemeente eisen dat de unit wordt verplaatst of aangepast. Dit kan hoge kosten met zich meebrengen. Bovendien ben je als installateur 20 jaar aansprakelijk voor schade die ontstaat door een niet-goedgeplaatste buitenunit.
Gelden de regels ook voor bestaande bouw?
Ja, de geluidsnormen gelden voor zowel nieuwbouw als bestaande bouw. Ook voor bestaande bouw ben je als installateur gebonden aan de aansprakelijkheids- en waarschuwingsplicht.
Hoe kan ik mijn aansprakelijkheid beperken?
Je beperkt je aansprakelijkheid door altijd een geluidsberekening te maken, je klant schriftelijk en op tijd te waarschuwen voor risico's, en alle documenten in het opleverdossier op te nemen. Zo voldoe je aan je wettelijke plichten en sta je sterker bij discussie.
