Hoe gemeenten handhaven op geluid
Waarom gemeenten strenger controleren
Steeds meer huishoudens stappen over op warmtepompen en airco’s, mede door de energietransitie. Dit is goed voor het milieu, maar het brengt ook uitdagingen met zich mee. Een daarvan is geluidsoverlast. Gemeenten ontvangen steeds meer klachten van omwonenden over het geluid van buitenunits. Daarom controleren gemeenten strenger en stellen ze hogere eisen aan de plaatsing van deze apparaten. Een omkasting kan hierbij een belangrijke rol spelen, zowel bij het verkrijgen van een vergunning als bij het voorkomen van handhaving.
De regels zijn helder: een buitenunit mag op de erfgrens 's-nachts niet meer dan 40 dB(A) geluid maken. Tussen 07:00 en 19:00 uur is 45 dB(A) toegestaan, op voorwaarde dat de unit een stille modus heeft die ’s nachts automatisch aangaat. Deze normen zijn vastgelegd in het Besluit bouwen leefomgeving (Bbl) en de Omgevingsregeling. Dit betekent voor installateurs dat zij niet alleen moeten zorgen voor een juiste installatie, maar ook voor een goede onderbouwing van de geluidsniveaus. Gemeenten kunnen hierop sturen.
De rol van omkastingen in vergunningen
In het geval van een vergunningsaanvraag vraagt de gemeente bijna altijd om een geluidsberekening om te controleren of de installatie aan de wettelijke normen voldoet.
Hierbij kan een omkasting het verschil maken. Door het geluid van de buitenunit te verminderen, vergroot dit de kans dat de installatie binnen de normen blijft. Dit is vooral belangrijk in stedelijke gebieden, waar de afstand tot de erfgrens vaak klein is en reflectie van geluid tegen muren en schuttingen voor extra overlast kan zorgen. Een goede omkasting zorgt ervoor dat het geluid gedempt wordt en dat de berekende geluidsdruk op de erfgrens binnen de toegestane waarden blijft.
Handhaving: wat gebeurt er na een klacht?
Als een omwonende een klacht indient over geluidsoverlast, start de gemeente een handhavingsprocedure. Allereerst wordt er dan gekeken of er een geluidsberekening of -meting beschikbaar is. Voldoet de berekening niet aan de normen, dan kan de gemeente handhaven door bijvoorbeeld een verplaatsing of aanpassing van de buitenunit te eisen.
Een omkasting is hierbij van groot belang. Als de buitenunit al voorzien is van een omkasting, is de kans kleiner dat de gemeente overgaat tot handhaving. Als er toch een klacht komt, kan de geluidsberekening – als deze goed is uitgevoerd – laten zien dat de installatie aan de normen voldoet. Dit voorkomt niet alleen problemen voor de bewoner, maar ook mogelijke aansprakelijkheid voor installateurs.
Hoe gemeenten kunnen sturen op betere installaties
Om problemen met geluid en handhaving te voorkomen, is het belangrijk dat installateurs proactief handelen. Gemeenten kunnen hierop toezien en installateurs adviseren over de volgende punten:
1. Stimuleer een geluidsberekening
Een geluidsberekening is vaak verplicht bij een vergunningaanvraag. Het is ook een handig hulpmiddel om te laten zien dat de installatie aan de normen voldoet. Door vooraf een berekening te maken, kunnen installateurs mogelijke geluidsproblemen vroegtijdig zien en oplossen. Dit voorkomt dat installateurs achteraf moeten ingrijpen, wat vaak duurder en ingewikkelder is. Gemeenten kunnen installateurs aanmoedigen dit te doen.
2. Wijs op advies over omkastingen
Niet elke bewoner is zich bewust van de mogelijkheden van een omkasting. Door hierover te adviseren, kan geluidsoverlast worden voorkomen. Gemeenten kunnen installateurs vragen om bewoners hierover in te lichten. Een omkasting is een relatief eenvoudige oplossing die veel problemen kan voorkomen, vooral in dichtbebouwde gebieden.
3. Vraag om goede documentatie
Installateurs moeten ervoor zorgen dat alle stappen die genomen zijn om aan de geluidsnormen te voldoen, goed gedocumenteerd zijn. Dit geldt niet alleen voor de geluidsberekening, maar ook voor adviezen die de bewoner heeft gekregen. Als er later een conflict ontstaat, kan de installateur hiermee aantonen dat het werk zorgvuldig is uitgevoerd. Dit is ook belangrijk voor de aansprakelijkheid van de installateur en voor de gemeente bij het beoordelen van klachten.
Wat als de gemeente toch handhaaft?
Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan het voorkomen dat de gemeente toch overgaat tot handhaving. Als uit een geluidsmeting blijkt dat de installatie niet aan de normen voldoet, kunnen er vaak nog aanpassingen worden gedaan, zoals het plaatsen van een omkasting of het verplaatsen van de buitenunit.
Conclusie
Gemeenten nemen geluidsoverlast van warmtepompen en airco’s steeds serieuzer. Dit betekent dat installateurs niet alleen aan de wettelijke normen moeten voldoen, maar ook op tijd moeten reageren om problemen te voorkomen. Gemeenten spelen een rol in het toezicht hierop. Een omkasting kan hierbij belangrijk zijn, zowel bij het krijgen van een vergunning als bij het voorkomen van handhaving.
Door altijd een geluidsberekening te laten maken, bewoners goed te adviseren en alles goed te documenteren, kunnen installateurs niet alleen aan de regels voldoen, maar ook bewoners tevreden houden en hun aansprakelijkheid beperken. Gemeenten hebben hier belang bij. Zo draagt de hele sector bij aan een soepele energietransitie, zonder dat geluidsoverlast voor problemen zorgt.
